Σκιώδη Παραλειπόμενα

του
Κώστα Βουλαζέρη

Αρχείο | RSS Feed

Αναζήτηση Μυστηριακές ΟντότητεςΠαλιά Ελληνικά Εξώφυλλα

Τυχαία

Μια στιγμή...
5 / 10 / 2024

Παρακινημένος από το Eons of the Night, που διάβασα πρόσφατα, αποφάσισα να ξαναδιαβάσω τις ιστορίες με τον Kull. Τις είχα διαβάσει παλιότερα, σε μετάφραση· αλλά το να τις διαβάζεις στη γλώσσα τους προφανώς δεν είναι το ίδιο πράγμα. Επιπλέον, δεν τις θυμάμαι και τόσο καλά (ελάχιστα μόνο), γιατί τις είχα διαβάσει πολύ μικρός: στοίχημα αν ήμουν 15 χρονών τότε.

Και, διαβάζοντας τώρα για τον Kull, παρατηρώ, γι'ακόμα μια φορά, την εμμονή του RE Howard με τους βαρβάρους. Αυτή η εμμονή παρουσιάζεται και στο Eons of the Night, όπως, φυσικά, και στις ιστορίες με τον Conan (αν και εκεί, ίσως, όχι σε τέτοιο βαθμό). Στον Kull και στο Eons of the Night (ειδικά στις ιστορίες του που διαδραματίζονται σε αρχαϊκούς κόσμους) αυτή η εμμονή με τον βαρβαρισμό είναι πολύ έντονη.

Και αναρωτιέμαι δύο πράγματα.

Ένα: πώς ο Howard την απέκτησε. Ναι μεν ήταν από το Τέξας, αλλά ακόμα κι εκείνη την εποχή εκεί δεν ήταν και τόσο βάρβαροι!

Δύο: πού αλλού έχω συναντήσει κάτι τέτοιο. Σε ποιον άλλο συγγραφέα. Σε κανέναν, βασικά. Δε θυμάμαι να έχω συναντήσει κανέναν άλλο συγγραφέα με τέτοια εμμονή για τον βαρβαρισμό.

Ο βάρβαρος του Howard είναι ο ιδανικός βάρβαρος. Είναι καλύτερος από τον πολιτισμένο άνθρωπο από κάθε άποψη. Είναι πιο δυνατός και πιο γενναίος. Αλλά όχι μόνο αυτό: είναι και πιο ηθικός και πιο καλός. Καλός; Ναι, φυσικά. Όταν ο πολιτισμένος σκοτώνει αθώους για κάποιο ιδιοτελή σκοπό, ο βάρβαρος διαφωνεί και αντιδρά. Ο βάρβαρος είναι πιο αγνός και πιο αληθινός.

Στην περίπτωση του Kull, δε, δεν είναι μόνο αυτό: είναι και φιλόσοφος! Ο Kull είναι ένας βάρβαρος φιλόσοφος. Συνεχώς αμφισβητεί τα πάντα, και ψάχνεται με το ποιος είναι και τι είναι το σύμπαν και όλ’ αυτά. Σε εκπλήσσει... ειδικά για βάρβαρος. Αυτός δεν είναι βάρβαρος. Είναι βαρβαρόσοφος.

Αξιοσημείωτο, μάλιστα, ότι ο Howard φαίνεται να κάνει μια διάκριση ανάμεσα στον βάρβαρο (barbarian) και στον άγριο (savage). Το λέει στο Marchers of Valhalla (μια ιστορία του Eons of the Night), ότι άλλο βάρβαρος άλλο άγριος.

Ο βάρβαρος είναι παιδί της φύσης, είναι ο εαυτός του. Ο άγριος είναι κι αυτός, κατά μία έννοια, παρακμιακός όπως ο πολιτισμένος.

Ο Howard δεν αναφέρεται πουθενά στον «ευγενή άγριο» (noble savage). Αναρωτιέμαι αν καν ήξερε γι’αυτόν. Αλλά όλοι του οι βάρβαροι ήρωες είναι, κατά βάση, ευγενείς άγριοι. Ή, μάλλον, ευγενείς βάρβαροι.

Είναι συναρπαστικό να παρατηρείς τη μανία αυτού του συγγραφέα με το συγκεκριμένο concept.

 

 

Επίσης . . .

Περί Γραφής: Τελεία και ΟΧΙ Παύλα, Ξανά


Αυτό το άρθρο είναι συνέχεια του προηγούμενου: Τελεία και ΟΧΙ Παύλα. Εν μέρει, μου έδωσε έμπνευση να το γράψω κάποιος που ανέφερε κάτι σε ένα από τα σόσιαλ μύδια. Και λέω εν μέρει γιατί δεν χρειάζομαι ποτέ και πολλή έμπνευση για να γράψω για τη στίξη. Έχω μια σχέση αγάπης-μίσους μαζί της. Ξεκίνησα να γράφω ως τελείως άσχετος με τη στίξη, μην έχοντας ιδέα ποια θα μπορούσε ποτέ να ήταν η χρήση της άνω τελείας: ίσως ακόμα και του κόμματος. Έφτασα σε σημείο να νομίζω ότι έβαζα σωστά τη στίξη, αλλά απλά το νόμιζα μόνο. Και κατέληξα να συμπεράνω πόσο ανόητος είσαι όταν νομίζεις ότι «ξέρεις» τη χρήση της στίξης, και πόσο υποκειμενική μπορεί να είναι η στίξη. Αλλά όχι και στα πάντα. Υπάρχουν κι ορισμένα σταθερά πράγματα. Και υπάρχει και μια κάποια... αισθητική. Ναι, αισθητική.

Έτσι, γράφουμε τώρα συνέχεια του προηγούμενου άρθρου γιατί, πολύ απλά, το θεωρώ ενδιαφέρον να γράψω συνέχεια. Και έχει νόημα. Ακολουθήστε με...

Σχετικά με την παύλα μπορεί να υπάρξει ένα ερώτημα: Γιατί να μην κολλά επάνω στις λέξεις; Να, για παράδειγμα, δες τι γίνεται με όλα τα άλλα σημεία στίξης: κολλάνε επάνω στις λέξεις. Η παύλα γιατί να μην κολλά; Στο πηγάδι κατούρησε;

Το θέμα είναι το εξής: όλα τα άλλα σημεία στίξης (εκτός, ίσως, από το θαυμαστικό) είναι αρκετά παλιά. Η παύλα – εκτός αν κάνω τρομερό λάθος – είναι πιο πρόσφατη. Δεν υπήρχε παλιά. Και, παρότι ουσιαστικά συντακτικό σημείο στίξης (όχι σχολιαστικό, όπως το θαυμαστικό), είναι κάπως ιδιαίτερο, και έχει κατά καιρούς χρησιμοποιηθεί με διάφορους τρόπους. Ακόμα και σαν να ήταν σχολιαστικό!

Η παύλα, σε κάποια κείμενα, μπορεί να βρεθεί να αντικαθιστά μέχρι και την τελεία, ή μπορεί να μπαίνει και μαζί με την τελεία. Ή όπου αλλού μπορείς να διανοηθείς. Πολλοί πιστεύουν, δε, ότι χρησιμοποιείται απλώς για να τονίσει την επόμενη λέξη, ή φράση: ή τη λέξη, ή φράση, που κλείνεται ανάμεσα στις παύλες.

Επικρατεί μια σύγχυση.

Αλλά, στην πραγματικότητα, σύγχυση δεν υφίσταται. Είναι συντακτικό σημείο στίξης, ουσιαστικά, όχι σχολιαστικό.

Όλα τα άλλα σημεία στίξης κολλάνε επάνω στις λέξεις, ναι. Αλλά κολλάνε ανεξαιρέτως (πλην της παρένθεσης) στο τέλος της λέξης, ποτέ στην αρχή. Κόμμα, τελεία, άνω τελεία, ερωτηματικό, θαυμαστικό... τα έχετε δει ποτέ στην αρχή; Πάντα στο τέλος κολλάνε.

Και ρωτάω τώρα: Η παύλα πού κολλάει; Στην αρχή, ή στο τέλος;

[Συνέχισε να διαβάζεις]

 

Επιλογές Οκτωβρίου (21/10)


Sanjulián (τέχνη) & Rudolf Kalvach (παράξενες κάρτες – 1907) & Hannah Flowers (τέχνη) & Το σπίτι που εξαφανίστηκε & Michael Kaluta (τέχνη) & Οι εικονογράφοι του Poe & Η γηραιότερη χελώνα της γης (αθάνατη;) & 221 Camera Obscuras & Infinite Jungle (στον browser σας) & Robin F. Williams (τέχνη) & Rottweilin (τέχνη) & Στα ίχνη των Shonokin (του Manly Wade Wellman) & Κόμιξ με τον Elric (1970) & περισσότερα στο LinX

 

Περί Γραφής: Τελεία και ΟΧΙ παύλα


Σε ελληνικά κείμενα (λογοτεχνικά και μη) είναι αρκετά συχνό να συναντήσουμε το εξής συντακτικό φαινόμενο το οποίο θα δείξω με ένα απλό παράδειγμα γιατί έτσι είναι πολύ πιο εύκολο:

Οι καβαλάρηδες έρχονταν μέσα από το λιόγερμα, πάνω από τους λόφους –μια ντουζίνα φιγούρες σε ψηλά άλογα, γκρίζα και λευκά, με μανδύες να τινάζονται πίσω τους–, αλλά δεν είχαν προσέξει ότι στο κατόπι τους ήταν τέσσερις απειλητικές κατάμαυρες σκιές...

Αυτό το κείμενο μοιάζει καλό, γενικά· και είναι, ουσιαστικά. Αλλά προσέξτε πώς χρησιμοποιούνται οι παύλες. Σαν παρενθέσεις! Η πρώτη παύλα κολλάει επάνω στο μια και η δεύτερη (που κλείνει την παρένθεση) κολλάει επάνω στο τους· και μετά απ’αυτή τη δεύτερη παύλα έρχεται κι ένα κόμμα.

Εδώ το πρόβλημα είναι διπλό.

Πρόβλημα πρώτο: Γιατί οι παύλες να κολλάνε επάνω στις λέξεις σαν να είναι παρενθέσεις; Η παύλα δεν είναι παρένθεση· είναι τελείως διαφορετικό σημείο στίξης.

Πρόβλημα δεύτερο: Τι δουλειά έχει το κόμμα μετά την παύλα; Δεν έχει καμία δουλειά εκεί· η παύλα, κανονικά, το αντικαθιστά. Δεν είναι παρένθεση.

[Συνέχισε να διαβάζεις]